Standardy ochrony małoletnich
Cel dokumentu
Niniejsze Standardy ochrony małoletnich określają zasady ochrony dzieci i młodzieży korzystających z usług Gabinetu Psychoterapii Katarzyny Ewy Brudki.
Celem Standardów jest zapewnienie małoletnim bezpiecznych warunków kontaktu z Gabinetem, określenie zasad bezpiecznej relacji z Terapeutą oraz wskazanie sposobu postępowania w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka.
Standardy uwzględniają charakter Gabinetu jako jednoosobowej praktyki psychoterapeutycznej.
Podstawowe pojęcia
Na potrzeby Standardów przyjmuje się następujące znaczenia:
- Gabinet — Gabinet Psychoterapii Katarzyny Ewy Brudki;
- Terapeuta — Katarzyna Ewa Brudka;
- Małoletni — osoba, która nie ukończyła 18 lat;
- Rodzic — rodzic, opiekun prawny albo inna osoba uprawniona do reprezentowania małoletniego;
- Krzywdzenie małoletniego — każde działanie lub zaniechanie naruszające dobro dziecka, w szczególności przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna, zaniedbanie, przemoc domowa, naruszenie godności, bezpieczeństwa lub prywatności dziecka.
Zakres stosowania Standardów
Standardy mają zastosowanie do wszystkich kontaktów Gabinetu z osobami małoletnimi, w szczególności podczas konsultacji rodzinnych, terapii rodzinnej, konsultacji dotyczących dziecka lub nastolatka, sesji online z udziałem małoletniego oraz kontaktu organizacyjnego dotyczącego małoletniego.
Standardy stosuje się także wtedy, gdy małoletni uczestniczy w spotkaniu rodzinnym jako niemowlę, dziecko młodsze, dziecko starsze albo nastolatek.
Zasady bezpiecznej relacji Terapeuta — małoletni
Terapeuta traktuje małoletniego z szacunkiem, uważnością i poszanowaniem jego godności, granic, wieku, etapu rozwoju oraz potrzeb.
W kontakcie z małoletnim Terapeuta komunikuje się spokojnie i zrozumiale, dostosowuje sposób rozmowy do wieku dziecka, wyjaśnia cel spotkania w zakresie odpowiednim do wieku, daje dziecku możliwość zadawania pytań i zgłaszania dyskomfortu oraz nie zmusza dziecka do ujawniania informacji, na które nie jest gotowe.
Terapeuta nie stosuje gróźb, presji, zawstydzania, oceniania ani upokarzania. Nie obiecuje dziecku bezwzględnej tajemnicy, jeżeli ujawnione informacje wskazują na zagrożenie życia, zdrowia lub bezpieczeństwa dziecka albo innych osób.
Kontakt fizyczny z małoletnim nie jest elementem zwykłej pracy terapeutycznej. Może wystąpić wyłącznie wyjątkowo, jeżeli jest konieczny dla bezpieczeństwa dziecka, na przykład w celu zapobieżenia bezpośredniemu zagrożeniu.
Zachowania niedozwolone
W relacji z małoletnim niedozwolone jest w szczególności:
- stosowanie przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej;
- obrażanie, wyśmiewanie, zawstydzanie lub poniżanie dziecka;
- naruszanie granic cielesnych dziecka;
- nawiązywanie relacji romantycznej, seksualnej lub dwuznacznej;
- komentowanie wyglądu lub zachowania dziecka w sposób naruszający jego godność;
- udostępnianie dziecku treści szkodliwych, erotycznych, pornograficznych, brutalnych lub nieadekwatnych do wieku;
- kontaktowanie się z dzieckiem przez prywatne profile w mediach społecznościowych;
- utrwalanie wizerunku, głosu lub przebiegu spotkania bez wymaganej zgody;
- ujawnianie informacji o dziecku osobom nieuprawnionym.
Udział rodziców i zgody
W przypadku pracy z osobą małoletnią wymagana jest zgoda obojga rodziców albo opiekunów prawnych, chyba że sytuacja prawna dziecka, orzeczenie sądu albo przepisy prawa stanowią inaczej.
Rodzic albo opiekun prawny uczestniczy w pierwszej konsultacji dotyczącej osoby małoletniej.
Terapeuta może poprosić o informacje dotyczące sytuacji prawnej dziecka, w szczególności w zakresie władzy rodzicielskiej, opieki, ograniczeń kontaktów albo orzeczeń sądu.
W przypadku konfliktu między rodzicami Terapeuta kieruje się dobrem dziecka i może odmówić rozpoczęcia lub kontynuowania pracy, jeżeli konflikt uniemożliwia bezpieczne prowadzenie konsultacji albo terapii. Terapeuta nie rozstrzyga sporów między rodzicami dotyczących opieki, kontaktów z dzieckiem ani wykonywania władzy rodzicielskiej.
Poufność i jej granice
Praca terapeutyczna objęta jest zasadą poufności.
Poufność może zostać ograniczona, jeżeli jest to konieczne dla ochrony małoletniego albo innych osób, w szczególności gdy istnieje zagrożenie życia lub zdrowia dziecka albo innych osób, zachodzi podejrzenie przemocy, zaniedbania lub wykorzystywania dziecka, wynika to z obowiązujących przepisów prawa albo konieczne jest zawiadomienie właściwych instytucji.
Terapeuta pracuje zgodnie ze standardami etyki zawodowej wyznaczonymi przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne oraz Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej.
Terapeuta korzysta z superwizji. Omawianie pracy terapeutycznej w superwizji odbywa się z zachowaniem poufności i bez ujawniania danych pozwalających na identyfikację dziecka, o ile nie jest to niezbędne.
Kontakt z małoletnim poza sesją
Kontakt organizacyjny dotyczący małoletniego prowadzony jest co do zasady z rodzicem albo opiekunem prawnym.
Podstawowe kanały kontaktu z Gabinetem to telefon, SMS, e-mail, formularz kontaktowy na stronie oraz zewnętrzny system rezerwacji, jeżeli jest stosowany.
Gabinet nie prowadzi kontaktu terapeutycznego z małoletnim przez prywatne komunikatory, prywatne konta w mediach społecznościowych ani kanały niezwiązane z pracą Gabinetu.
W sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego Terapeuta może podjąć kontakt z rodzicem, opiekunem albo właściwą instytucją, jeżeli jest to konieczne dla ochrony dziecka.
Sesje online, internet i nagrywanie
Sesje online mogą być prowadzone przez Google Meet albo inne narzędzie uzgodnione z Pacjentem i rodzicem.
Podczas sesji online rodzic i małoletni powinni zapewnić warunki umożliwiające poufną i bezpieczną rozmowę, w szczególności prywatne miejsce, brak obecności osób nieuprawnionych, stabilne połączenie internetowe, brak nagrywania sesji oraz brak wykonywania zrzutów ekranu.
Nagrywanie sesji przez Pacjenta, rodzica albo małoletniego jest zabronione, chyba że Terapeuta wyrazi na to wyraźną zgodę.
Nagrywanie sesji przez Terapeutę może nastąpić wyłącznie za zgodą rodzica oraz, odpowiednio do wieku i możliwości dziecka, za wiedzą lub zgodą małoletniego.
Gabinet nie udostępnia małoletnim urządzeń elektronicznych ani internetu do swobodnego korzystania.
Dzieci ze szczególnymi potrzebami
Gabinet uwzględnia sytuację dzieci z niepełnosprawnościami, szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, trudnościami komunikacyjnymi, neuroróżnorodnością, zaburzeniami rozwoju albo innymi potrzebami wymagającymi dostosowania sposobu kontaktu.
Terapeuta dostosowuje sposób komunikacji, tempo rozmowy i organizację spotkania do możliwości dziecka.
Jeżeli jest to potrzebne, Terapeuta może poprosić rodzica o przekazanie informacji niezbędnych do bezpiecznej i adekwatnej pracy z dzieckiem.
Rozpoznawanie możliwego krzywdzenia dziecka
Terapeuta zwraca uwagę na sygnały mogące wskazywać na krzywdzenie dziecka, w szczególności wypowiedzi dziecka o przemocy, strachu, zaniedbaniu lub wykorzystywaniu, widoczne obrażenia, silny lęk, wycofanie, napięcie, zamrożenie albo nadmierne podporządkowanie, sygnały przemocy domowej, informacje od rodzica, członka rodziny lub osoby trzeciej, wypowiedzi o myślach samobójczych, samouszkodzeniach lub zamiarze ucieczki oraz zachowania rodzica mogące wskazywać na zaniedbanie, przemoc albo instrumentalne traktowanie dziecka.
Pojedynczy sygnał nie zawsze oznacza krzywdzenie, ale wymaga uważności i oceny sytuacji.
Terapeuta nie prowadzi dochodzenia i nie zastępuje sądu, Policji, prokuratury ani pomocy społecznej. Zadaniem Terapeuty jest rozpoznanie ryzyka, wsparcie dziecka i podjęcie odpowiednich działań ochronnych.
Procedura działania przy podejrzeniu krzywdzenia
W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka Terapeuta zachowuje spokój, nie konfrontuje dziecka z osobą podejrzewaną o krzywdzenie, wysłuchuje dziecko w sposób bezpieczny, spokojny i nieoceniający, nie wymusza szczegółowych relacji, nie zadaje pytań sugerujących odpowiedź i nie obiecuje dziecku pełnej tajemnicy, jeżeli sprawa dotyczy bezpieczeństwa.
Terapeuta ocenia, czy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, dokumentuje najważniejsze informacje i podejmuje dalsze działania odpowiednie do sytuacji.
Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, Terapeuta może niezwłocznie zawiadomić służby ratunkowe pod numerem 112, Policję lub inną właściwą instytucję.
Jeżeli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka, Terapeuta może zawiadomić właściwe organy ścigania. Jeżeli dobro dziecka może być zagrożone w rodzinie, Terapeuta może zawiadomić sąd rodzinny, ośrodek pomocy społecznej albo inną właściwą instytucję.
Jeżeli osobą podejrzewaną o krzywdzenie jest rodzic albo opiekun, Terapeuta nie informuje tej osoby o zgłoszeniu, jeżeli mogłoby to zwiększyć ryzyko dla dziecka.
Dokumentowanie zgłoszeń i interwencji
Terapeuta dokumentuje zgłoszenia i zdarzenia mogące wskazywać na krzywdzenie dziecka.
Notatka z interwencji powinna zawierać w szczególności datę zgłoszenia lub zdarzenia, dane dziecka, źródło informacji, krótki opis sytuacji, ocenę bezpośredniego ryzyka, opis podjętych działań, informację o zawiadomionych osobach lub instytucjach oraz dalsze ustalenia dotyczące bezpieczeństwa dziecka.
Dokumentacja jest przechowywana w sposób zabezpieczony przed dostępem osób nieuprawnionych.
Wsparcie dziecka po ujawnieniu krzywdzenia
Po ujawnieniu krzywdzenia albo uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia Terapeuta podejmuje działania wspierające dziecko w zakresie właściwym dla roli Gabinetu.
Wsparcie może obejmować spokojną rozmowę z dzieckiem, przekazanie dziecku, że nie ponosi winy za krzywdzenie, rozmowę z rodzicem lub opiekunem, jeżeli nie zwiększa to ryzyka dla dziecka, wskazanie potrzeby kontaktu z odpowiednią instytucją, kontynuację pracy terapeutycznej, jeżeli jest to bezpieczne i zasadne, albo skierowanie do innej specjalistycznej formy pomocy, jeżeli sytuacja wykracza poza zakres pracy Gabinetu.
Jednoosobowy charakter Gabinetu
Gabinet jest prowadzony jednoosobowo. Za stosowanie Standardów odpowiada Katarzyna Ewa Brudka.
Jeżeli w przyszłości Gabinet dopuści do kontaktu z małoletnimi inne osoby, w szczególności współpracowników, praktykantów, stażystów lub wolontariuszy, osoby te przed rozpoczęciem pracy będą zobowiązane do zapoznania się ze Standardami oraz spełnienia wymagań prawnych dotyczących dopuszczenia do pracy z małoletnimi.
Udostępnianie Standardów
Standardy są dostępne na stronie internetowej Gabinetu oraz w Gabinecie, w formie papierowej albo elektronicznej.
Gabinet udostępnia również skróconą wersję standardów przeznaczoną dla dzieci i młodzieży.
Rodzic lub małoletni może poprosić o omówienie najważniejszych zasad bezpieczeństwa.
Przegląd Standardów
Standardy są przeglądane co najmniej raz na dwa lata.
Standardy mogą zostać zaktualizowane wcześniej, jeżeli zmienią się przepisy prawa, zmieni się sposób pracy Gabinetu, pojawią się nowe ryzyka dotyczące bezpieczeństwa dzieci albo doświadczenie praktyczne wskaże potrzebę doprecyzowania procedur.
Za przegląd i aktualizację Standardów odpowiada Katarzyna Ewa Brudka.
Zgłaszanie obaw dotyczących bezpieczeństwa dziecka
Obawy dotyczące bezpieczeństwa dziecka można zgłaszać do Gabinetu:
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka należy niezwłocznie zadzwonić pod numer alarmowy 112.